Evinde kendi emeğiyle ürettiği ürünleri satarak geçimini sağlayan kadınlar, belirli koşulları yerine getirdiklerinde isteğe bağlı sigortalı olma imkanına sahip. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) uygulaması sayesinde bu kadınlar malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının yanı sıra Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamına da alınarak sosyal güvenceye kavuşabiliyor.
Hangi Kadınlar Bu Haktan Faydalanabiliyor?
Evlerinde dikiş, nakış, örgü, dantel gibi el işleri yapanlar bu kapsamda değerlendiriliyor. Halı, kilim, dokuma ürünleri, kırpıntı deriden hazırlanan eşyalar, turistik hediyelikler, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek üreten kadınlar da haktan yararlanabiliyor. Boncuk ve pul işlemeleri, tığ işi ürünler, ip ve urganlar ile tarhana, erişte, mantı gibi gıda ürünleri hazırlayanlar da listede yer alıyor.
Ancak bu haktan faydalanabilmek için üretimin işyeri açılmadan yapılması şart. Ayrıca dikiş makinesi, mutfak robotu ve ütü dışında muharrik kuvvetle çalışan makineler kullanılmaması, üretim sırasında dışarıdan işçi çalıştırılmaması gerekiyor.
İnternet Üzerinden Satış Mümkün mü?
Evde hazırlanan ürünler internet aracılığıyla da satılabiliyor. Bunun için tek koşul, yıl içinde gerçekleştirilen internet satışlarının toplam tutarının o yıl için belirlenen yıllık brüt asgari ücreti geçmemesi. Bunun dışında ürünlerini kermes, festival, panayır ya da kamu kurum ve kuruluşlarının geçici olarak ayırdığı satış alanlarında satan kadınlar da aynı sigortalılık hakkından yararlanabiliyor.
Vergi Dairesi Belgesi ve Sağlanan Haklar
Pazar takibi yaparak satış yapanlar ile gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olanlar bu kapsamın dışında tutuluyor. İsteğe bağlı sigorta için başvuracak kadınların, faaliyetlerini herhangi bir işverene bağlı olmadan sürekli ve kazanç getirecek şekilde yürüttüklerini vergi dairesinden alacakları bir yazıyla belgelemeleri isteniyor.
Bu şartları sağlayarak isteğe bağlı sigortalı olan kadınlar malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının yanında Genel Sağlık Sigortası (GSS) haklarından da yararlanabiliyor.
2026 Yılı Prim Tutarı Nasıl Belirleniyor?
İsteğe bağlı sigorta primi, prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplanıyor. 2026 yılında ödenecek prim ise prime esas kazanç alt sınırının 30 katı dikkate alınarak belirleniyor. Düzenli olarak prim ödeyen kadınlar bu sayede hem emeklilik hem de sağlık güvencesine sahip olabiliyor.