SONDAKİKATümü ›

Nadir gen varyantı Parkinson araştırmalarında inceleniyor

APOE geninin Christchurch varyantı, Parkinson ve Lewy cisimcikli demansla ilişkili protein birikimi üzerindeki etkisi nedeniyle araştırılıyor. Uzmanlar klinik uygulama için erken olduğunu söylüyor.

Editör: Sağlık Masası2 dk okuma
Nadir gen varyantı Parkinson araştırmalarında inceleniyor – Sağlık haberi
Cell Reports dergisinde yayımlanan çalışmaya ilişkin Nöroloji Uzmanı Prof

Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesindeki araştırmacılar, APOE genindeki nadir Christchurch varyantının Parkinson hastalığı ve Lewy cisimcikli demans açısından koruyucu olabilecek etkisini inceledi. Cell Reports dergisinde yayımlanan çalışmaya ilişkin Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Başar Bilgiç değerlendirmelerde bulundu.

Daha önce Alzheimer hastalığıyla bağlantılı koruyucu etkisi nedeniyle dikkat çeken varyantın, Parkinson ve Lewy cisimcikli demansla ilişkili alfa-sinüklein proteininin birikimini de azaltabildiği görüldü.

Bilgiç, “Bu yeni çalışma, Christchurch mutasyonunun Parkinson ve Lewy cisimcikli demansla ilişkili alfa-sinüklein proteininin birikimini de önleyebildiğini ortaya koyuyor. Alzheimer ile Parkinson farklı hastalıklar olsa da hastalıklı proteinlerin birikimi ve yayılması gibi ortak süreçler üzerinden ilerleyebiliyorlar. Dolayısıyla aynı genetik koruma mekanizmasından birden fazla hastalık için yararlanmak mümkün olabilir.” dedi.

Gen varyantı proteinin davranışını etkiliyor

APOE'nin ürettiği protein normalde beyinde yağ ve kolesterol taşınmasına yardımcı oluyor. Christchurch varyantında protein zararlı alfa-sinükleine daha güçlü bağlanıyor; araştırmacılar bunun proteinin hücrelere girişini ve yayılmasını zorlaştırdığını gözlemledi.

Bilgiç, “Varyant, amiloid bulunan bir ortamda tetiklenen tau patolojisini bazı koşullarda azaltırken tüm zararlı proteinleri temizleyen tek bir mekanizma gibi çalıştığını söyleyemeyiz. Beyni nasıl koruduğunu tam olarak çözmüş değiliz, proteinlere bağlanmanın, hücrelerin bu proteinleri işlemesinin ve beyindeki bağışıklık yanıtının bu korumadaki payı hâlâ araştırılmayı bekliyor” dedi.

Gen tedavisi henüz klinik aşamada değil

Mevcut Parkinson tedavileri dopamin kaybının etkilerini kontrol etmeye odaklanıyor. Gen varyantını taklit edecek bir yaklaşım ise teorik olarak zararlı protein birikimine müdahale edebilir. Ancak çalışmada koruyucu etki henüz farelerde, varyantın doğuştan var olduğu koşullarda gözlendi.

Bilgiç, “Bu bulgular, hastalığı yavaşlatan bir tedavinin kanıtı değil, böyle bir tedavinin geliştirilmesi için bir gerekçe sunuyor. İnsan modellerinde doğrulama, yüksek kolesterol ve trigliserit gibi olası yan etkilerin değerlendirilmesi ve klinik denemeler gerekiyor. Bu süreç genellikle yıllar alıyor. Kısacası umut verici bir kapı aralandı fakat Parkinson hastaları için bir tedaviden söz etmek için henüz erken” diye konuştu.

Gelecekte gen düzenleme teknikleriyle koruyucu etkinin taklit edilmesi ihtimali üzerinde de duran Bilgiç, “Aile öyküsü olan kişiler açısından da umut verici. Gelecekte riski yüksek kişilerin genetik özelliklerine göre belirlenmesi, hastalık belirtileri başlamadan koruyucu yaklaşımların denenmesi akla yatkın bir hedef. Dışarıdan yapılacak bu genetik müdahalelerin başka sistemleri bozup bozmayacağının da anlaşılması lazım. Yani kapı aralandı ama bu kapıdan geçişi bilimsel kanıtlar belirleyecek.” dedi.

Göndereceğin bir arkadaşın var mı?

Bunu bilmesi gereken biri var mı?

WhatsApp'ta gönder

Ne hissettin?

Yorumlar

Kurallara uygun yorumlar onaydan sonra yayınlanır