Lokman Hekim Üniversitesi bünyesindeki Özgür Köy Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi'ndeki çalışmalar üzerine konuşan Dr. Samet Can Demirci, telefon ya da internet kullanımının tek başına bağımlılık anlamı taşımadığını hatırlattı. Asıl sorunun, çocuğun ekran dışında vakit geçirememesi ve başka etkinliklerden zevk alamaması olduğunu söyledi.
Bağımlılığın çoğu zaman yavaş ilerlediğini ve ailelerin ilk işaretleri göz ardı ettiğini belirten Demirci, sorun büyüdükçe müdahalenin de güçleştiğini aktardı.
Erken Yaşta Ekran Maruziyeti Beyin Ödül Sistemini Etkiliyor
Parlak renkler ve hızlı hareketler barındıran dijital içeriklerin çocukların beynindeki ödül mekanizmasını tetiklediğini açıklayan Demirci, "Ekran kullanımı yüksek ve hızlı dopamin salınımına yol açıyor. Bu durum sosyal etkinliklerden alınan haz duygusunu azaltabilir" dedi.
Demirci, özellikle bebeklik dönemindeki ekran maruziyetinin ilerleyen yaşlarda bağımlılık riskini artırdığını da belirtti. Yemek sırasında çocukların ekran karşısına oturtulmasını sık yapılan hatalar arasında gösteren uzman, bu alışkanlığın yeme bozuklukları ve obeziteye zemin hazırlayabileceği konusunda uyardı.
Çocukların ilk iki yılda ekranla tanıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Demirci, 2-3 yaş döneminde ise günlük ekran süresinin yarım saatle sınırlı tutulmasını önerdiklerini aktardı. Ailelerin çocuklarını sakinleştirmek için ekrana yöneltmesinin de ciddi bir risk oluşturduğunu söyleyen Demirci, bu tutumun ekranı bir duygu düzenleme aracı olarak çocuğa benimsettiğini ve zamanla bağımlılığı tetiklediğini ifade etti.
Bütüncül Tedavi Şart, Cihazı Aniden Almak Çatışmaya Yol Açıyor
Dijital bağımlılığın arkasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, depresyon, anksiyete, akran zorbalığı ya da başka psikososyal sorunların yatabileceğini hatırlatan Demirci, ekran süresini kısmanın tek başına kalıcı bir çözüm sunmadığını vurguladı. Bağımlılığa zemin hazırlayan temel etkenler de titizlikle ele alınmadıkça kalıcı iyileşmenin mümkün olmadığını söyledi.
Ailelere somut uyarılarda da bulunan Demirci, çocuğun elinden bilgisayar ya da telefonun aniden alınmasının ciddi çatışmalara kapı aralayabileceğini belirtti. Öncelikle çocukla sağlıklı iletişim kurulmasını, ekran kullanımının altındaki nedenlerin anlaşılmaya çalışılmasını tavsiye eden Demirci, çocukların düşüncelerinin dinlenmesinin, fikirlerine değer verilmesinin ve onlarla kaliteli zaman geçirilmesinin sağlıklı gelişim açısından büyük önem taşıdığını kaydetti. Koşulsuz sevgi gördüklerini hisseden çocukların çok daha sağlıklı bir gelişim seyri izlediğini de sözlerine ekledi.
Kaynak: Dha