Kadınların eğitimi, yaşam süresi ve istihdam oranları üzerine çarpıcı veriler

TÜRKİYE İstatistik Kurumu (TÜİK), 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla ‘İstatistiklerle Kadın, 2025’ bültenini yayımladı. Bu bültende, Türkiye’nin nüfusunun yüzde 49,98’ini kadınların oluşturduğu ve kadın nüfusunun 25 yaş ve üzerindekilerin ortalama eğitim süresinin 8,8 yıl olarak belirlendiği belirtildi.

Bültende yer alan verilere göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734 kişiye ulaşırken, erkek nüfusu ise 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Bu durum, kadınların daha uzun yaşamasıyla 60 yaş ve üzeri grupta oransal olarak değişiklik gösteriyor. 60-74 yaş grubu için bu oran yüzde 51,9 iken, 90 yaş ve üzeri için kadın nüfusun oranı yüzde 69,7 olarak kaydedildi.

Türkiye genelinde 2022-2024 dönemi itibarıyla doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl iken, bu süre kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl oldu. Dolayısıyla, kadınların süresi erkeklerden 5,2 yıl daha uzun olarak kaydediliyor. Ayrıca, sıfır yaşındaki bir birey için sağlıklı yaşam süresi Türkiye geneli ortalaması 57,6 yıl olurken, kadınlarda bu süre 56,3 yıl, erkeklerde ise 59 yıl olarak belirlendi.

25 yaş ve üzerindeki bireylerin ortalama eğitim süresi, 2011 yılında 7,3 iken, 2024 yılında Türkiye genelinde 9,5 yıla yükseldi. Kadınların yükseköğretim mezunları arasındaki oranı ise 2024 yılı itibarıyla yüzde 25,2’ye ulaşıyor. Eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların iş gücüne katılım oranı artıyor; yükseköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 68,7 olarak kaydedildi.

İstihdam oranları incelendiğinde, 2024 yılında 15 yaş ve üzerindeki istihdam oranı kadınlarda yüzde 32,5, erkeklerde ise yüzde 66,9 olarak tespit edildi. Yarı zamanlı çalışan kadınların oranı yüzde 18,3, erkeklerde ise bu oran yüzde 9 oldu. Kadınların yönetim kademelerindeki temsili her geçen yıl biraz daha artarak 2025 yılı itibarıyla kadın büyükelçi oranı yüzde 28,4’e, kadın profesör oranı ise yüzde 43,3’e ulaşmıştır.

2025 yılındaki verilere göre, kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26, erkeklerde ise 28,5 olarak belirlenmiştir. Kadınların yüzde 17’sinin eğitim seviyesi eşlerinden daha yüksekken, şiddete maruz kalan kadınların yüzde 28,2’si psikolojik, yüzde 12,8’i fiziksel şiddete uğramıştır. Kadınlara en fazla şiddeti yakınları uygularken, bu durum toplumda dikkat edilmesi gereken bir sorun olarak öne çıkmaktadır.