Dijital habercilikte tıklama tuzağı başlıkların okuyucu üzerinde yarattığı olumsuz etkiler ortaya kondu.

Akdeniz Üniversitesi (AÜ) İletişim Fakültesi bünyesinde gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli bir araştırma, dijital habercilikte sıkça rastlanan ‘tıklama tuzağı’ başlıkların okuyucularda öfke, endişe ve alay duyguları oluşturduğunu belirledi ve bu durumun uzun vadede medyaya olan güveni zedelediğini ortaya koydu.

‘Gazetecilikte Tıklama Tuzağı Başlıklarına Okuyucu Tepkileri’ başlığını taşıyan bu araştırma, AÜ İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü 2. sınıf öğrencisi Zeynep Peker tarafından yürütüldü. Proje, Gazetecilik Bölümü Araştırma Görevlisi Ahsen Demircioğlu tarafından danışmanlık edilmiş olup, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir.

Zeynep Peker, sosyal medyada karşılaştığı yanıltıcı başlıkların araştırılmasına karar verdiğini vurgulayarak, “Sosyal medyada pek çok kez başlık ile içerik arasında büyük farklar görüyorum. Merakla açtığım haberlerin içeriği genellikle beklentimle uyuşmuyor. Bu deneyimden yola çıkarak kullanıcıların tepkilerini merak ettim” dedi.

Projenin akademik kariyerine önemli bir katkı sağladığını söyleyen Peker, “Bu tür projeler, genç araştırmacılar için büyük motivasyon kaynağıdır” ifadelerini kullandı.

Yapılan araştırmada, sosyal medya platformu ‘X’ aracılığıyla tıklama tuzağı başlıklı haberler üzerine yapılan yaklaşık 1000 kullanıcı yorumu incelendi. Veriler, büyük-küçük harf düzenlemeleri, emoji temizleme ve veri ayıklama süreçlerinden geçirildi. Araştırmanın iki aşamalı bir biçimde yürütüldüğünü belirten Demircioğlu, ilk aşamada program tabanlı duygu analizi, ikinci aşamada ise manuel analiz yaparak temaların belirlendiğini ifade etti.

Kullanıcı tepkileri mutluluk, üzüntü, öfke, korku, iğrenme ve şaşkınlık gibi altı temel duygu üzerinden değerlendirildi. Elde edilen sonuçlar, en yoğun duyguların öfke, endişe, alay ve korku olduğunu gösterdi. Demircioğlu, okuyucuların tıklama tuzağı olduğunu hemen fark ettiğini ve çoğu zaman olumsuz tepkiler verdiğini açıkladı.

Araştırmanın bulgularına göre, kullanıcı yorumları çoğunlukla siyaset, ekonomik gelişmeler ve güncel olaylar etrafında yoğunlaşıyor. Demircioğlu, “Tıklama tuzağı, kısa vadede etkileşim sağlayabilir; ancak uzun vadede medya güvenilirliğini olumsuz etkiliyor. Gazetecilerin bu dengeyi koruması son derece önemli” diye belirtti.

Geleceğin iletişimcilerinin bu konuda fark yaratabileceğine inandığını söyleyen Demircioğlu, “Bu tür durumların farkına varılması ve bilinçli iletişimin sağlanması, hem fakültemiz hem de öğrencilerimiz için büyük önem taşıyor. Dolayısıyla bu proje, küçük bir adım gibi görünse de geleceğin genç iletişimcileri açısından büyük bir değer taşıyor” şeklinde konuştu.