Tokat’ta ‘Çingene Kızı’ Benzeri Mozaik Keşfi: Roma Dönemi Zenginliği Gün Yüzüne Çıkıyor

Zile'deki kaçak kazıda ortaya çıkan ve 'lüks ve bolluk' anlamına gelen 'Tryphe' yazılı mozaikler, Zeugma'daki ünlü esere benzetiliyor.
Tokat’ın Zile ilçesinde, bir bağ evinin bahçesinde yapılan kaçak kazı sonucu Roma Dönemi’ne ait önemli figürlü mozaikler gün yüzüne çıkarıldı. Antik Yunanca ‘ΤΡΥΦΗ’ (lüks ve bolluk) yazılı olan mozaikler, işçilikleri ve sanatsal değerleriyle Zeugma’daki ‘Çingene Kızı’ mozaiğini anımsatıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (OMÜ) Dr. Öğretim Üyesi Alper Yılmaz, buluntuların Anadolu arkeolojisi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Zile’de kaçak kazı ihbarı üzerine harekete geçen Tokat Arkeoloji Müzesi uzmanları, Roma İmparatoru Jül Sezar’ın ‘Veni, vidi, vici’ (Geldiğim, gördüm, yendim) sözünü söylediği topraklarda, milattan sonra 2. yüzyıla ait bir sosyal yapının zeminini süsleyen bu değerli mozaikleri kurtarma kazılarıyla ortaya çıkardı. Mozaiklerdeki ‘Opus vermiculatum’ ve ‘Opus tessellatum’ tekniklerinin ustaca kullanılması, çok renkli kompozisyon ve kişileştirilmiş kadın figürü, bölgenin o dönemdeki zenginliğini ve lüks yaşam tarzını gözler önüne seriyor.
‘Çingene Kızı’ mozaiği ile benzerlik gösteren geometrik motifler ve figüratif betimler içeren bu keşif, Zile’nin Roma tarihi açısından önemini bir kez daha vurguluyor. Dr. Alper Yılmaz, mozaiklerdeki ‘Tryphe’ ifadesinin bereketi, bolluğu ve lüksü simgelediğini belirterek, bu tür eserlerin propaganda amacıyla da kullanılmış olabileceğini ifade etti. Zile’nin, Kibele, Mağ ve Anatays gibi kültlere ev sahipliği yapması ve Roma tarihi açısından stratejik konumu, bölgenin kültürel mirasının ne kadar zengin olduğunu gösteriyor. Kurtarma kazıları tamamlandıktan sonra yapılacak restorasyon ve konservasyon çalışmalarıyla bu eşsiz mozaiklerin turizme kazandırılması hedefleniyor.




