Roma Dönemi'ne ait, 'lüks ve bolluk' anlamına gelen 'Tryphe' yazılı mozaikler, Zeugma'daki ünlü 'Çingene Kızı' mozaiğiyle dikkat çekici benzerlikler taşıyor.

Tokat’ın Zile ilçesinde, bir bağ evinin bahçesinde kaçak kazı sonucu ortaya çıkan Roma Dönemi’ne ait figürlü mozaikler için kurtarma kazıları başlatıldı. Antik Yunanca ‘ΤΡΥΦΗ’ (lüks ve bolluk) yazılı mozaikler, işçilik ve tasarımlarıyla Zeugma’daki dünyaca ünlü ‘Çingene Kızı’ mozaiğini anımsatıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Alper Yılmaz, mozaiklerdeki geometrik motifler ve figüratif betimlerin Zeugma’daki eserle benzerlik gösterdiğini belirtti.

Zile’deki kurtarma kazılarında gün yüzüne çıkarılan ve yaklaşık 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen mozaikler, Roma İmparatoru Jül Sezar’ın ‘Veni, vidi, vici’ (Geldiğim, gördüm, yendim) sözünü söylediği topraklarda bulundu. Tokat Arkeoloji Müzesi uzmanları tarafından yürütülen çalışmalarda, mozaiklerin milattan sonra 2. yüzyıla ait lüks bir sosyal yapının zeminini süslediği tespit edildi.

‘BEREKETİ VE LÜKSÜ SİMGELEYEN MOZAİKLER’

Buluntuları yerinde inceleyen Dr. Öğretim Üyesi Alper Yılmaz, mozaiklerdeki ‘Tryphe’ (Trüfe) yazısının bir kişileştirme olduğunu ve bereketi, bolluğu ve lüksü simgelediğini söyledi. Yılmaz, mozaiklerin ‘Opus vermiculatum’ ve ‘Opus tessellatum’ tekniklerinin bir arada kullanıldığı, çok renkli bir kompozisyona sahip olduğunu vurguladı. Mozaiklerin stil özelliklerinin 2. yüzyıla ait olduğunu belirten Yılmaz, bu tür buluntuların Anadolu arkeolojisi için büyük önem taşıdığını ekledi.

‘SEZAR’IN SÖZÜNE EV SAHİPLİĞİ YAPAN ZİLE’NİN ARKEOLOJİK POTANSİYELİ YÜKSEK’

Zile’nin Roma tarihi açısından önemine değinen Yılmaz, ilçenin Karadeniz Bölgesi’nin önemli yerleşimlerinden biri olduğunu ve arkeolojik çalışmalarla zenginleştiğini belirtti. Jül Sezar’ın ünlü sözünü söylediği yerin Zile olduğunu antik kaynaklardan öğrendiklerini hatırlatan Yılmaz, ilçenin Kibele, Mağ ve Anatays gibi kültlerle de önemli bir kültürel mirasa sahip olduğunu ifade etti. Mozaiklerin yerinde korunarak restore edilmesi ve sergilenmesiyle bölge turizmine büyük katkı sağlanacağı öngörülüyor.

‘TOKAT’IN TARİHİ VE KÜLTÜREL ZENGİNLİĞİ GÖRÜCÜYE ÇIKIYOR’

Yılmaz, Tokat’ın köklü tarihi ve kültürel zenginliğiyle öne çıktığını, Erken Tunç Çağı’ndan İslami döneme kadar birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını belirtti. Sebastapolis ve Komana Antik Kentleri’nin yanı sıra Zile’deki bu yeni mozaik keşfinin, Tokat’ın Roma Dönemi’ndeki önemini de ortaya koyduğunu vurguladı. Bulunan mozaiklerin turizme kazandırılmasının, Tokat’ın ekonomisine ve tarihine önemli bir katma değer sağlayacağını dile getirdi. Bu eşsiz eserlerin, Anadolu Kültür Repertuvarı için de değerli veriler sunduğunu sözlerine ekledi.