MİA, Türkiye ve Etiyopya arasındaki ilişkilerin derinliğini ve stratejik önemini vurgulayan bir rapor açıkladı.

ANKARA – MİLLİ İstihbarat Akademisi (MİA), ‘Türkiye-Etiyopya İlişkileri: Tarihsel Süreklilikten Kapsamlı İş Birliğine’ başlıklı bir rapor yayımlayarak, Afrika Boynuzu’nun günümüzde uluslararası sistemin en dinamik ve kırılgan bölgelerinden biri haline geldiğini belirtti.

Raporda, Kızıldeniz’den Hint Okyanusu’na uzanan coğrafyanın enerji arz güvenliği, ticaret yolları, terörizmle mücadele, göç ve deniz güvenliği gibi takvimde yer alan meselelerin kesişim noktası olduğu vurgulandı. Özellikle Etiyopya’nın, Türk dış politikası açısından dikkat çeken bir ülke olduğu ifade edildi. Ülkenin jeopolitik konumunun yanı sıra demografik ve diplomatik kapasitesiyle Afrika’nın merkezinde yer aldığı belirtildi.

AFRİKA BOYNUZU KÜRESEL REKABETİN KALBİ

Raporda ayrıca Afrika Boynuzu’nun, küresel ticaret, enerji arz güvenliği ve askeri rekabetin odak noktası konumunda olduğu ifade edildi. Bölgenin uluslararası aktörler açısından stratejik önem taşıdığı vurgulandı. Etiyopya’nın Afrika Birliği’ne ev sahipliği yapması ve demografik büyüklüğü, onu Türkiye için stratejik bir iş birliği partneri haline getirdi. Etiyopya’nın ekonomik potansiyelinin bölgesel dinamikler üzerinde belirleyici bir etki yarattığı anlamına geldiği aktarıldı.

ETİYOPYA’NIN İÇ DİNAMİKLERİ

Raporda, Etiyopya’nın kalkınma politikalarını demografik potansiyeliyle birleştirerek büyüme hedeflediği belirtildi. Tarım, inşaat ve altyapı sektörlerine odaklanan modelinin ekonomide belirleyici olduğu kaydedildi. Bunun yanında, etnik temelli yapıların sosyal zenginlik getirmekle birlikte kırılganlık oluşturduğuna dikkat çekildi. Ülkenin içinde bulunduğu döviz darboğazı ve yüksek dış borç yükü, ekonomik istikrarı tehdit eden faktörler olarak öne çıkmakta. Ayrıca, denize çıkışını kaybetmesinin güvenlik doktrinlerini doğrudan etkilediği ifade edildi.

İLİŞKİLERİN TARİHSEL TEMELLERİ

Türkiye ile Etiyopya arasındaki ilişkilerin kökleri Osmanlı dönemine kadar uzandığı belirtilerek, 1896 yılında iki ülke lideri arasında gerçekleşen temasın ilişkilerde yeni bir dönem başlattığı ifade edildi. Modern dönemde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2005 yılındaki Etiyopya ziyareti önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi. Bu ziyaret, Türkiye’nin Afrika Açılımı politikası çerçevesinde önemli bir adım olarak kaydedildi.

Ekonomik ilişkilerin son yıllarda ciddi bir gelişim gösterdiği vurgulandı. Türk tekstil sektörünün Addis Ababa’daki yatırımları ve müteahhitlerin projelerdeki rolleri dikkat çekici. Ayrıca, savunma sanayisindeki iş birliklerinin ilişkilerin derinleşmesine katkıda bulunduğu ifade edildi.

TÜRKİYE’NİN ARA BULUCULUK ROLÜ

Türkiye’nin Etiyopya ile Somali arasındaki gerilimin yatıştırılmasında oynadığı rol de raporun önemli bir bölümü oldu. Türkiye’nin dengeli diplomasi’si sayesinde süreçlerin yumuşatılmasına katkı sağladığı ifade edildi. Bu bağlamda 2024’te imzalanan Ankara Bildirisi, bölgesel istikrar için bir başarı olarak değerlendirildi. Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda güvenilir bir aktör olarak konumunu güçlendirmesi gerektiği vurgulandı.

İLİŞKİLERİN GELECEĞİ VE STRATEJİK PERSPEKTİF

Türkiye ve Etiyopya arasındaki ilişkilerin karşılıklı fayda, eşit ortaklık ve çok boyutlu iş birliği temel ilkeleri üzerine kurulu olduğu ifade edildi. Türkiye’nin insani diplomasi ve kalkınma yardımlarıyla bu yapıyı desteklediği belirtildi. İlişkilerin geleceği açısından, iki ülkenin karşılıklı beklentilerinin net bir şekilde tanımlaması gerektiği de vurgulandı. Türkiye’nin Afrika vizyonunun, barış ve kalkınmayı aynı çatı altında ele alan bir yaklaşıma dayandığı belirtilerek, bölgedeki dengeleyici rolünü sürdüreceği ifade edildi.