Bursa Teknik Üniversitesi'nden çarpıcı açıklama: Zemin iyileştirmesi hayati önem taşıyor!

Memet Can YEŞİLBAŞ/BURSA, – Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından, Bursa Teknik Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Eyübhan Avcı, bölgede gerçekleştirdiği üç yıllık incelemeleriyle önemli noktaları gündeme taşıdı. Depremlerin yapılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde zemin kalitesinin belirleyici rol oynadığını belirten Avcı, “Zemin kötü olursa, taşıyıcı sistem ne kadar güçlü olursa olsun, hasar riski kaçınılmaz oluyor” ifadelerini kullandı.

6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinin ardından, ekipleriyle birlikte Hatay ve çevre illerde kapsamlı araştırmalar yapan Prof. Dr. Avcı, yumuşak ve sıvılaşabilir zeminlerin depremlerde yıkıcı etkilere yol açtığını vurguladı. “Kahramanmaraş’ta iki büyük deprem yaşandı ancak en ağır yıkımın Hatay’da gerçekleştiğini gözlemledik. Özellikle Hatay İskenderun bölgesinde zemin sıvılaşmasının büyük rol oynadığını tespit ettik,” diyen Avcı, alt yapı çalışmalarıyla ilgili de önemli bilgilere eriştiklerini belirtti.

EN AĞIR YIKIM HATAY’DA

Marmara Bölgesi’nde doğal zemin örnekleri üzerinde incelemeler yapan Avcı, “Hatay’da meydana gelen yıkım, zemin sıvılaşmasının etkisiyle daha da arttı. Bu, depremlerin yapısal etkilerini anlamamızda dolaylı bir ders niteliği taşıyor,” dedi. Deprem etkisinin zemin kalitesi ile doğru orantılı olduğuna dikkat çeken Avcı, “Zemin iyileştirmesinin acilen yapılması gerekiyor. Alüvyon zeminler, zayıf zeminlerde büyük hasara yol açıyor. Sıvılaşabilir zeminlerde deprem etkisinin 3-4 kat arttığını ortaya koyduk,” ifadelerini kullandı.

KÖTÜ ZEMİNLERDE RİSK ARTAR

Prof. Dr. Avcı, kötü zeminlerin bina yüksekliği ile birlikte risk düzeyini ciddi şekilde artırdığını söyledi. “Zeminle üstyapının birlikte analizi çok önemli. Mevcut yapıların zemin özelliği, sıvılaşma riski ve iyileştirme gereklilikleri sorgulanmalı. Bina yüksekliği arttıkça risk de artıyor. Bu nedenle, alüvyon zeminlerde güvenli yapılaşma için doğru zemin iyileştirmenin şart olduğunu belirtmekte fayda var,” şeklinde konuştu.

MARMARA’DA RİSKLER YÜKSEK

Marmara Bölgesi’nde olası bir deprem durumunu değerlendiren Avcı, “Marmara’da 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem, birçok ilde etki yaratacaktır. Riskli bölgeler arasında Kocaeli, Yalova ve Bursa’nın bulunduğunu, etki alanının Manisa, Çanakkale, İzmir’e kadar uzanabileceğini belirledik,” dedi. Türkiye’nin aktif fay hatları açısından zengin bir ülke olduğuna vurgu yapan Avcı, gelecekteki hasarları minimize etmek adına daha sağlam zemin ve yapı tasarımlarına yönelmenin önemini vurguladı.

YAPI STOKUNA ODAKLANMA ZAMANI

Artık ‘deprem olacak mı?’ sorusuna değil, mevcut yapı stoku ve güvenliği artırmaya odaklanmamız gerektiğini ifade eden Avcı, “Marmara Bölgesi, zayıf zemin koşullarında büyük hasar görebilecek bir yapı riskine sahip. Yapı stokumuzu depreme dayanıklı hale getirmek için doğru bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarıyla mevcut yapıları güçlendirmek mümkün,” diye konuştu.

RİSKLERİ ANALİZ EDİYORUZ

Son olarak, zemin numuneleri üzerinde yaptıkları laboratuvar testleri ile zeminlerin sıvılaşma ve zemin büyütme etkilerini belirlediklerini söyleyen Avcı, elde edilen verilerin önemine dikkat çekti. Bu çalışmalarla depremin olası etkilerini minimize etmek ve halkı bilinçlendirmek hedefleniyor.