Sektörde iptaller ve maliyet artışları baş gösterdi.

İSTANBUL – Bahçeşehir Üniversitesi Pilotaj Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Tüzün Tolga İnan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonucu havacılık sektöründe önemli değişimlerin yaşandığını belirtti. Özellikle 1-4 Mart tarihleri arasında günlük ortalama 4 binden fazla uçuş iptal edildiğini söyleyen İnan, artan maliyetler ve savaşın getirdiği riskler sonucunda havacılıkta kalıcı etkilerin doğabileceğini ifade etti.

Dr. İnan, seyahatlerin aksamasına yol açan bu durumun, İran, İsrail ve komşu ülkelerde hava sahası kapanmalarına neden olduğunu vurguladı. Söz konusu kapanmalar, uzun menzilli uçuşların doğrudan geçişini imkânsız hale getirerek binlerce uçağın iptaline ve büyük gecikmelere yol açtı. Sadece 1 Mart tarihinde 3 bin 400 uçuş iptal edilirken, yaklaşık 20 bin seferde gecikme yaşandı. Bu durum, hem yolcuların mağduriyetine yol açtı hem de bağlantı zincirlerini olumsuz etkiledi.

İnan, yaşanan süreçte Körfez ülkeleri ve bazı Avrupalı hava yolu şirketlerinin rotalarını askıya almak veya yeniden planlamak zorunda kaldığını belirtti. Büyük hub’ların geçici kapanmasının küresel transit akışını bozduğunu dile getirirken, uçuşların daha uzun rotalar kullanmak zorunda kaldığını kaydetti. Bu durumun, yakıt tüketimini ve maliyetleri artırdığına dikkat çekti.

Bölgedeki çatışmalar dolayısıyla sigorta maliyetlerinin de yükselmesi bekleniyor. Uçuşların risk altında olduğu düşüncesi, bazı sigorta şirketlerinin ‘savaş eylemi’ kapsamını kısıtlamasına neden olabilir. Sürecin, tüketici hakları ve tazminat taleplerinde artış yaşanmasına yol açabileceği öngörülüyor.

Dr. İnan, Avrupa-Asya ve Kuzey Amerika-Asya hatlarındaki aktarmaların etkilendiğini ve bu nedenle yüksek değere sahip acil sevkiyatların geciktiğini belirtti. Hava kargo talebinin 2026’da büyüme göstermesi beklenirken, mevcut durumun kısa vadede bu büyümeyi de olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Uzun vadede, güvenlik algısında süregelen olumsuz bir durumun söz konusu olması halinde, hava yolu şirketlerinin alternatif aktarma merkezleri geliştirebileceği ve dolayısıyla rota düzenlemelerinde kalıcı değişiklikler olabileceği kaydedildi. Ayrıca artan sigorta ve yakıt maliyetleri, taşıyıcıların hizmet fiyatlarında kademeli artışlar yapmasına zemin hazırlayabilir. Uluslararası sivil havacılık otoritelerinin de yüksek risk dönemlerinde uçuş güvenliği yönetimini sıkılaştırması bekleniyor.