Tunceli’nin Munzur Dağları’nda yapılan bir araştırma, bilim dünyasına yeni bir kemirgen türü kazandırdı. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ferhat Matur tarafından keşfedilen bu yeni yediuyur türü, “Anadolu Kayalık Yediuyuru” olarak adlandırıldı ve bölgenin biyoçeşitliliğine önemli bir katkı sağladı. Prof. Dr. Matur’un uzun soluklu çalışmaları sonucunda ortaya çıkan bu keşif, Munzur Vadisi’nin zengin yaban hayatını bir kez daha gözler önüne seriyor. İşte detaylar: Munzur Vadisi’nin Biyoçeşitliliği ve Yeni Keşif Tunceli’deki Munzur Vadisi Milli Parkı, Türkiye’nin en büyük milli parklarından biri olarak bilinir ve birçok canlı türüne ev sahipliği yapar. Bozayıdan kurda, vaşaktan su samuruna kadar çeşitli yaban hayvanlarının yaşam alanı olan bu bölge, bilim insanları ve belgeselciler için de büyük bir ilgi odağıdır. Prof. Dr. Ferhat Matur, bu zengin biyoçeşitliliğin içinde özellikle kemirgenler üzerine yoğunlaşmış durumda. Yılın belirli dönemlerinde Tunceli’ye gelerek araştırmalar yürüten Matur, yöre sakinlerinden topladığı bilgilerle projeler geliştiriyor. “Anadolu Kayalık Yediuyuru”nun İzinde Uzun yıllardır kayalık yediuyurları üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Matur, Ovacık’ta yaptığı çalışmalar sırasında Munzur Dağları’nın Eşek Meydanı Yaylası’nda yeni bir türe rastladı. Bu türe, bilimsel adı “Dryomys anatolicus” olan “Anadolu Kayalık Yediuyuru” adını verdi ve keşfini Ankara Üniversitesi Dergisi’nde yayımladı. Prof. Dr. Matur, Anadolu’nun biyocoğrafyasının çevre bölgelere göre daha çeşitli olduğunu vurgulayarak, Munzur Dağları’nın yaban hayatı açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti. “Çünkü Hatay’dan başlayıp Erzurum ve Kars’a kadar devam eden Anadolu diyagonali Tunceli’den geçmektedir ve buradaki Anadolu diyagonalinin önemli noktalarından bir tanesi de Munzur Dağları’nın bulunduğu Ovacık ilçesidir,” dedi. Kayalık Yediuyurları Üzerine Detaylı Çalışmalar Prof. Dr. Matur ve ekibi, 2013 yılında başlattıkları Anadolu’nun endemik memelilerini inceleme projesi kapsamında, kayalık yediuyurlarının yayılış alanlarını araştırmaya başladı. 2013’ten 2018’e kadar süren çalışmalarda yeni kayıtlar elde edildi ve 2024 yılına kadar devam eden laboratuvar analizlerinde, bu popülasyonun diğer kayalık yediuyuru türlerinden farklı olduğu tespit edildi. Matur, “2024 yılına kadar devam eden laboratuvar çalışmalarında Adana’nın Saimbeyli ve Tufanbeyli ilçelerinden sonra da devam eden Kahramanmaraş-Erzurum arasındaki popülasyonunun kayalık yediuyurundan yani ‘Dryomys laniger’ türünden farklı bir tür olduğunu morfolojik ve moleküler çalışmalarla ispatlamış olduk,” ifadelerini kullandı. Koruma Altına Alınması Gereken Bir Tür Prof. Dr. Matur, “Anadolu Kayalık Yediuyuru”nun Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından kırmızı listede yetersiz veri olarak listelendiğini, ancak küresel ısınma nedeniyle türün yayılış alanlarının daraldığını belirtti. Bu durumun, türün genetik çeşitliliğinin azalmasına ve yok olma riskinin artmasına neden olabileceğini vurguladı. Bu nedenle, “Anadolu Kayalık Yediuyuru”nun korunması gereken türler arasında yer aldığını ve Munzur Dağları’nın bu tür için bozulmamış bir habitat sunduğunu sözlerine ekledi. Bu keşif, bölgenin doğal zenginliklerinin korunması ve biyoçeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor. Anadolu Kayalık Yediuyuru’nun korunması için gerekli adımların atılması, bölgenin ekolojik dengesinin korunmasına katkı sağlayacaktır.