Beynin dinamik yapısı ve nöroplastisite üzerine önemli bilgiler İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı ve Biyokimya-Nörobilim Uzmanı Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, insan beyninin, halk arasında bilindiği gibi çocukluk döneminde tamamlanıp sabit bir yapıya dönüşmediğini, aksine oldukça esnek bir mekanizmaya sahip olduğunu belirtti. Özgün, yaptığı açıklamada, “Uzun yıllar bilim camiasında var olan düşünce, insan beyninin çocuklukta gelişimini tamamlayıp yetişkinlikte değişmez bir yapıya kavuştuğu yönündeydi. Ancak günümüzdeki nörobilimsel araştırmalar bu görüşü değiştiriyor” ifadelerini kullandı. Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, beynin yaşam boyu değişmeye ve yeniden şekillenmeye müsaade eden dinamik bir yapı olduğunu vurgulayarak, bu özelliğin ‘nöroplastisite’ olarak adlandırıldığını sözlerine ekledi. Nöroplastisitenin, beynin yeni deneyimlere ve öğrenme süreçlerine karşı sinir bağlantılarını yeniden yapılandırabilme kabiliyeti olduğunu belirten Özgün, “Örneğin, yeni bir dil öğrenirken başlangıçta zorluk yaşarız, ama pratik yaptıkça kelimeleri hatırlamak ve cümle kurmak kolaylaşır. Çünkü beynimiz bu yeni yeteneklere uyum sağlayarak gerekli sinir ağlarını güçlendirir” dedi. Müzik aleti çalanlarda parmak hareketlerini kontrol eden beyin bölgelerinin daha iyi geliştiği, spor yapan bireylerde ise motor koordinasyonla ilgili sinir ağlarının güçlendiği uzmanlarca gösterilmiştir. Özgün, nöroplastisitenin yalnızca öğrenme sürecinde değil, aynı zamanda iyileşme süreçlerinde de kritik bir rol oynadığını vurgulayarak, bazı beyin hasarları sonrasında farklı beyin bölgelerinin işlevleri üstlenebildiğini sözlerine ekledi. Bu nedenle rehabilitasyon ve bilişsel egzersizlerin nörolojik hastalık tedavisinde büyük önem taşıdığını ifade etti. Zihinsel aktivite, öğrenme ve yeni deneyimlerin beyin sağlığı açısından hayati önem taşıdığını söyleyen Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, yeni becerilerin öğrenilmesinin, farklı hobilerin edinilmesinin, sosyal ilişkilerin sürdürülmesinin ve zihni aktif tutmanın beyin bağlantılarının güçlenmesine katkı sağladığını belirtti. Sonuç olarak, insan beyni sabit bir yapıdan çok, yaşam boyunca değişime açık ve gelişebilen dinamik bir sistemdir.”
İnsan Beyni: Düşündüğümüzden Çok Daha Esnek
Beynin dinamik yapısı ve nöroplastisite üzerine önemli bilgiler
