Finansal okuryazarlık gençlerin geleceğini şekillendiriyor

Melike USLU ve Harun ŞAHBAZOĞLU / İSTANBUL – Gençler, paralarını kazanmayı öğreniyor ama onu yönetmeyi geç öğreniyorlar. Uzmanlar, gençlerin gelir elde etmeye başlamalarına rağmen tasarruf alışkanlığını geç kazanmalarının ve finansal kararların yeterince bilinçli alınmamasının, en sık yapılan hatalar arasında yer aldığını belirtiyor. Yeditepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü’nden Prof. Dr. Gaye Gencer, finansal okuryazarlığın artık yalnızca bireysel bir beceri değil, ekonomik dayanıklılığın temel unsurlarından biri haline geldiğini vurguladı.

Prof. Dr. Gencer, ‘Güçlü birey tanımı günümüzde değişti’ diyerek, sadece yüksek gelirin yeterli olmadığını ifade etti. Sadece çok kazanmanın değil, gelir-gider dengesini iyi kurabilmenin, düzenli bütçe oluşturmanın ve tasarruf yapabilmenin de finansal güç sağladığını söyledi. Bugün birçok gencin gelir elde ettikten sonra bile tasarrufu ertelediğini belirten Gencer, finansal gücün, erken yaşta kazanılan alışkanlıklarla oluştuğunu vurguladı.

Gençlerin en önemli hata olarak birikim yapmaya geç başlamasının altını çizen Prof. Dr. Gencer, düzenli gelir elde edilmeye başlandığında tasarruf yapmanın alışkanlık haline gelmesi gerektiğini dile getirdi. ‘Küçük tutarlarla başlamak bile uzun vadede önemli farklar yaratır’ diyen Gencer, bu birikimlerin doğru araçlarla değerlendirilmesinin de en az tasarruf etmek kadar önem taşıdığını söyledi.

Finansal okuryazarlığın sadece bireyleri değil, ekonomiyi de güçlendirdiğini ifade eden Prof. Dr. Gencer, tasarruf oranlarının artmasının ülkelerin ekonomik dayanıklılığını doğrudan etkilediğini belirtti. Bu nedenle, finansal okuryazarlığın bireysel bir kazanım olmanın ötesinde toplumsal bir ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Sosyal medyada yayılan yatırım içeriklerine de dikkat çeken Prof. Dr. Gencer, gençlerin bu bilgilere temkinli yaklaşması gerektiğini söyledi. ‘Sosyal medyada faydalı içeriklerin yanı sıra ciddi bilgi kirliliği de mevcut’ diyen Gencer, bu nedenle gençlerin edindikleri bilgileri mutlaka doğrulamaları gerektiğini hatırlattı.

Yeditepe Üniversitesi ile Nottingham Trent University iş birliğiyle yürütülen ve British Council desteğiyle gerçekleştirilen projede, öğrenciler finansal okuryazarlık alanında eğitim almaya başladı. Proje kapsamında, üniversite öğrencilerine bütçe yönetimi, tasarruf, yatırım araçları ve finansal karar alma süreçleri üzerine kapsamlı eğitimler veriliyor. Bu projenin bir çıktısı olarak Yeditepe Üniversitesi’nde FIN101 kodlu finansal okuryazarlık dersi açılması planlanıyor. Rektörlük seçmeli dersi olarak sunulacak bu dersle, farklı disiplinlerdeki öğrencilerin finansal bilinç kazanmalarına yardımcı olunması hedefleniyor.

Finansal okuryazarlığın özellikle ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde kritik hale geldiğini belirten Prof. Dr. Gencer, finansal bilgiye sahip bireylerin kriz dönemlerinde tasarruflarını ve yatırımlarını koruma konusunda daha avantajlı olduğunu ifade etti. Bu nedenle, finansal okuryazarlığın krizlere karşı bir güvenlik kalkanı işlevi gördüğüne dikkat çekti.

Gencer, bireylerin gelir-gider dengesini kurmak, düzenli tasarruf yapmak ve borçlanmayı doğru yönetmek gibi üç temel beceriyi geliştirmeleri gerektiğini belirtti. Bu becerilerin, hem çalışma hayatında hem de emeklilik döneminde finansal olarak güçlü kalmanın sağlanmasında büyük önemi olduğunu kaydetti.

Nottingham Trent Üniversitesi’nden Dr. Sercan Demiralay ise gençlerin yatırım yaparken en sık düştükleri hatalardan birinin tüm birikimlerini tek bir alana yönlendirmek olduğunu söyledi. ‘Herkes için tek bir doğru yatırım aracı yoktur’ diyen Demiralay, riskin dağıtılması gerektiğinin altını çizdi. Portföy çeşitlendirmenin, finansal istikrarın sağlanmasında önemli bir unsur olduğunu vurguladı. Altının genellikle ‘güvenli liman’ olarak görülmesine rağmen her zaman aynı performansı göstermediğine dikkat çeken Demiralay, yatırım kararlarının farklı araçlarla karşılaştırılarak verilmesi gerektiğini belirtti. ‘Sadece ‘herkes altın alıyor’ düşüncesiyle hareket etmek doğru değildir’ dedi. Özellikle gençlerin yatırım kararlarını yalnızca sosyal medya içeriklerine dayanarak almamaları gerektiğini vurgulayan Demiralay, “Bir hisseye yatırım yapmadan önce o şirketin mali tablolarını incelemek gerekir. Finansal rasyoları analiz etmeden yapılan yatırımlar ciddi risk taşır” diye konuştu.