17 istasyonda yapılan araştırmada deniz suyunda 931 mikroplastik parçası bulundu.

Muğla’nın Datça ilçesi ve Bozburun Yarımadası’nı kapsayan Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde (ÖÇKB) gerçekleştirilen kapsamlı bir bilimsel çalışma, mikroplastik kirliliğinin endişe verici boyutlarını ortaya koydu. Yapılan araştırma sonucunda, 17 istasyondan tamamında mikroplastik kirliliği tespit edilirken, 1 metreküp deniz suyunda 931 mikroplastik parçası belirlendi.

Akdeniz Koruma Derneği ve Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi tarafından 2024 yılında 6 ay süresince yürütülen araştırma, deniz ortamındaki mikroplastik kirliliğinin yoğunluğunu açığa çıkardı. İnceleme sırasında yüzey suyu örneklerinde %94 oranında lif formundaki mikroplastikler, %4 oranında film türündeki parçalar ve %2 oranında sert plastik parçalarının varlığı saptandı. En sık görülen mikroplastik renginin ise %72 oranla siyah olduğu kaydedildi. Araştırmalar, mikroplastik yoğunluğunun mevsimsel olarak değişim gösterdiğini de ortaya koydu; yaz aylarında 1,207, sonbaharda 623, ilkbaharda 833 ve kış aylarında ise 440 parçacık tespit edildi. Bu artışın turizm, insan hareketliliği ve karasal kaynaklı kirlilikle ilişkili olduğu değerlendiriliyor.

Akdeniz Koruma Derneği Bilimsel İzleme Uzmanı Dr. Kerem Gökdağ, “Datça-Bozburun ÖÇKB’deki incelemelerimiz, mikroplastiklerin sadece varlığını değil, yoğunluk ve polimer dağılımını da gözler önüne seriyor. Lif mikroplastiklerin baskın olması, tekstil kaynaklı kirliliğin deniz ortamına taşındığını gösteriyor. Bu veriler, arazi kullanımı ve insan aktivitelerinin mikroplastik birikimi üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koymakta ve koruma önlemleri ile deniz yönetim stratejilerinin geliştirilmesi için önemli bir temel teşkil ediyor” dedi.

Datça-Bozburun ÖÇKB’deki araştırmanın bir diğer önemli bulgusu da bölgede mikroplastik kirliliğinin varlığına dair. Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, “17 istasyonumuzda mikroplastik bulduk. En düşük ölçtüğümüz değer bile, yani 16 partikül, bölgedeki kirliliğin varlığına işaret ediyor. Bu bölgenin koruma statüsünde olmasına rağmen mikroplastiklerin bulunması, çevresel açıdan da dikkatli değerlendirilmesi gereken bir durumu ortaya koyuyor” şeklinde açıklamalarda bulundu.

Çalışmada en yüksek mikroplastik yoğunluğunun Bozburun ve Knidos istasyonlarında, en düşük yoğunluğun ise Karaköy istasyonunda ölçüldüğü bilgisi verildi. Yarımadanın kuzey kesimindeki kirlilik seviyesinin güney kesimine göre daha düşük olduğu da tespit edildi. Araştırma, mikroplastik kirliliğinin yalnızca yerel kaynaklardan değil, denizsel taşınım ve turizm faaliyetleri gibi birçok faktörden etkilendiğini vurguladı.

Aynı zamanda proje kapsamında, Datça Kent Konseyi’nin iş birliğiyle ‘Vatandaş Bilimi’ etkinliği düzenlenerek, katılımcılarla birlikte kıyı ve su örneklemeleri yapıldı. UCPA Datça Su Sporları Merkezi iş birliğiyle düzenlenen mikroplastik örneklemeleri de düzenli olarak sürdürülüyor.