Çanakkale Savaşları'nın kaderini değiştiren Yarbay Hüseyin Avni Bey'in eşine yazdığı ve torunu Hüseyin Avni Tanman'a ulaşan mektup, cephedeki zorlu anları ve sevdiklerine duyulan özlemi gözler önüne seriyor.

Çanakkale Savaşları’nın kahramanlık destanlarından biri olan 57. Alay’ın Komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey’in, savaşın en çetin günlerinde eşine yazdığı duygusal mektup, tam 111 yıl sonra torunu Hüseyin Avni Tanman’a miras kaldı. Mektup, hem cephedeki zorlu koşulları hem de bir komutanın ailesine duyduğu hasreti canlı bir şekilde aktarıyor.

Torun Tanman, dedesinden kalan hatıralar arasında en anlamlısının bu tarihi mektup olduğunu belirterek, mektupta 18 Mart Deniz Muharebesi’nin ardından yaşananları tarif ettiğini aktardı. Tanman, dedesinin mektubunda, ‘Düşman denizden bir şey yapamadı. Karadan da asker çıkartmaya cesaret edemedi. Fakat bize bunlar eğlence gibi geliyor. Çıkan askeri de top ve tüfekle defediyoruz’ ifadeleriyle o günkü durumu tasvir ettiğini söyledi.

57. Alay’ın Bigalı’daki ordugahını adeta bir cennet bahçesine benzeten Yarbay Hüseyin Avni Bey, mektubunda yeşillikler içindeki doğayı, askerlerinin çamaşır yıkadığı akarsuyu ve güneşte kuruyan elbiselerin oluşturduğu renk cümbüşünü detaylı bir şekilde anlatıyor. Ancak mektuptaki en dikkat çekici noktalardan biri, dedesinin ailesinin ekonomik durumuyla yakından ilgilendiğini ve maaşını ailesine gönderdiğini belirtmesi. Aynı zamanda, dedesinin düşman uçaklarına karşı tüfekle karşılık verdiklerini ve bu uçakların Eceabat’ı bombaladığını da mektupta paylaştığı bilgisi yer alıyor.

25 Nisan sabahı Anzak çıkarmasını engellemek üzere harekete geçen 57. Alay’ın kaderiyle birlikte Yarbay Hüseyin Avni Bey’den sonra aileye ulaşan bir mektup olmaması, yaşananların büyüklüğünü ve mektupların nasıl kaybolduğuna dair ipuçları veriyor. İstanbul’daki evlerinin 1918’de yanması sonucu dedesinden gelen mektupların ulaşılamadığına işaret eden Tanman, ancak dedesinin cepheden ailesini meraklandırmamak için çektiği ‘Sıhhatteyim, merak etmeyiniz’ şeklindeki telgrafın aileye ulaştığını belirtti. Bu önemli mektup, ‘Şanlı 57. Alay’ın Cesur Komutanı Şehit Yarbay Hüseyin Avni Bey’ adlı kitapla literatüre kazandırılmış ve dedesinin izinde gerçekleştirilen yürüyüş detayları ise Çanakkale Savaşları Enstitüsü’nün süreli yayını Anafarta Dergisi’nde yayımlanmıştır.