Çanakkale Savaşları'nın unutulmaz birliği 57. Alay Sancağı'na verilen madalyaların tören detayları ve Mustafa Kemal Atatürk'ün duygusal mektubu ilk kez gün yüzüne çıktı.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Borlat, Çanakkale Kara Savaşları’nın kahraman alaylarından biri olan 57. Alay’ın sancağına verilen altın ve gümüş imtiyaz ile harp madalyalarının takıldığı törenlere dair arşiv belgelerinin ortaya çıkarıldığını duyurdu. Bu belgeler arasında, Mustafa Kemal Atatürk’ün törene gönderdiği ve alayın cephedeki kahramanlığını öven mektubun da bulunması dikkat çekiyor.

‘Şehit Bilgi Kapısı Projesi’ kapsamında yapılan detaylı arşiv taramaları sonucunda, 57. Alay Sancağı’na madalya takılmasıyla ilgili önemli bilgiler gün yüzüne çıktı. Belgeler, madalyaların hangi şartlarda ve nasıl bir törenle takıldığını aydınlatırken, dönemin önemli komutanlarından Mustafa Kemal Atatürk’ün törene katılamasa da gönderdiği mektubun içeriği de ortaya çıktı.

Doç. Dr. Barış Borlat, 57. Alay’ın Çanakkale Muharebeleri sırasındaki fedakarlığına dikkat çekerek, alay komutanının 5 Mayıs 1915’te alayın sancağına madalya takılması için bir talep oluşturduğunu belirtti. Bu talebin, alayın kahramanlığının bölgedeki diğer birlikler tarafından da kabul edildiği bilgisiyle Harbiye Nezareti’ne iletildiği ve muharebenin sonlarına doğru, 27 Aralık 1915’te onaylandığı anlaşıldı. Alay sancağının savaş boyunca özel birlikler tarafından titizlikle korunduğu ve bu konuda hassasiyet göstermeyenlerin cezalandırıldığı da belgelerde yer alıyor.

Borlat, madalya takma töreninin 25 Nisan 1916’da, yani Çanakkale Muharebeleri’nin yıl dönümünde gerçekleştirildiğini vurguladı. Tören programına göre Kolordu Komutanı’nın bizzat katılacağı, 57., 72. ve 77. Alaylar ile süvari birliklerinden merasim askerlerinin de yer alacağı belirtildi. Tören, Kolordu Komutanı’nın konuşmasıyla başlayacak, ardından Tümen Komutanı Şefik Aker’in 57. Alay’ın muharebedeki rolünü anlatacağı ve bir asker tarafından şehitlerin anılacağı bir konuşma yapılacağı öngörülmüştü. Programın son bölümünde ise alay müftüsü tarafından askerlerin ruhu için dua okunacaktı.

Törenin en çarpıcı detaylarından biri ise Mustafa Kemal Atatürk’ün törene gönderdiği mektuptu. O dönemde 16. Kolordu Komutanlığı nedeniyle Silvan’da bulunan Atatürk, törene katılamamış ancak alayın cephedeki kahramanlığını anlatan ve şehitlerin ruhlarına Fatiha okunmasını isteyen bir mektup göndermiştir. Atatürk’ün bu mektubunun, tören sırasında askerlere okunduğu ve böylece kahraman 57. Alay’ın hem cephedeki rolünün hem de sancak töreninin detaylarının ilk kez gün yüzüne çıkarıldığı belirtildi. Tören, duaların ardından askerlerin bir araya gelerek çeşitli oyunlar oynadığı eğlenceli bir etkinlikle sona ermiştir.