Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları kapsamında Ayasofya-i Kebir Camii'nin kuzeydoğu minaresindeki çalışmalar başarıyla tamamlandı. Tarihi yapı, deprem güvenliğiyle güncellendi.

Ayasofya-i Kebir Camii’nin tarihi dokusunu koruma ve güçlendirme çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü ‘Ayasofya-i Kebir Camii 2’nci Etap Restorasyon’ projesi kapsamında, caminin görkemli kuzeydoğu minaresindeki restorasyon uygulamaları başarıyla tamamlandı. Çalışmaların tamamlanmasının ardından minaredeki iskeleler sökülerek tarihi yapı yeni ihtişamıyla gün yüzüne çıktı.

Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre, Sultan 2. Selim döneminde 16. yüzyılda son halini alan 65 metre yüksekliğindeki tarihi minare, kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah gibi bölümlerden oluşuyor. 2024 yılında başlatılan restorasyon sürecinde yapılan bilimsel analizler, minarenin deprem dayanımının yetersiz olduğunu ortaya koydu. Bu tespitler doğrultusunda, Bilim Heyeti’nin kararıyla minarenin petek, şerefe ve mukarnas bölümleri ile gövdenin üst kısmında kısmi söküm ve yeniden yapım çalışmaları gerçekleştirildi. Minarenin alt bölümlerinde ise yerinde güçlendirme uygulamaları yapıldı. Restorasyon öncesinde minarede detaylı belgeleme, analitik rölöve, malzeme ve hasar tespit çalışmaları titizlikle yürütüldü. Söküm işlemleri, her aşaması kayıt altına alınarak kontrollü bir şekilde gerçekleştirildi ve bu süreçte 411 adet taş ile 26 sıra basamak özenle sökülüp sınıflandırıldı.

Özgün Malzeme Korundu, Güvenlik Önceliklendirildi

Restorasyon çalışmalarında özgün malzemenin korunması ana prensip olarak benimsendi. Yeniden kullanılabilir durumdaki taşlar titizlikle değerlendirilirken, eksiklikler için gerekli yeni taşlar Edirne Süloğlu taş ocaklarından Bilim Heyeti onayıyla temin edildi. Hasarlı taşlara çürütme ve tümleme işlemleri uygulandı, yüzeylerde gerekli onarım ve güçlendirme müdahaleleri gerçekleştirildi. Söküm yapılmayan bölümlerin temizlik ve yüzey onarımları yapılırken, yapının hem yatay hem de düşey doğrultuda paslanmaz çelik elemanlarla güçlendirilmesi sağlandı. Yeniden örülen bölümler ile mevcut yapı arasında sağlam bir statik denge kuruldu. Külah bölümündeki ahşap elemanlar koruma işlemlerinden geçirilerek yeniden kullanıma hazır hale getirildi. Kurşun kaplamalar yenilendi, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yerine monte edildi. Minarenin güvenliği için paratoner montajı da yapıldı. Tüm bu çalışmalar, Bilim Heyeti gözetiminde, Vakıflar Genel Müdürlüğü kontrolünde ve alanında uzman ekipler tarafından yürütüldü. Tamamlanan restorasyonla birlikte Ayasofya-i Kebir Camii’nin kuzeydoğu minaresi, hem tarihi kimliğini koruyarak ihya edildi hem de günümüz deprem standartlarına uygun hale getirildi.