Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltıcı reklam uygulamalarına karşı daha güçlü şekilde korumak amacıyla hazırladığı yönetmelik değişikliğini hayata geçiriyor. Bakanlığın yazılı açıklamasında, 1 Temmuz 2026 tarihinde 33297 sayılı Resmi Gazete'de yer alan 'Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başlayacağı bildirildi.
Açıklamada, dijitalleşmeyle beraber tüketicilerin her geçen gün daha fazla reklam ve ilanla karşılaştığına dikkat çekilerek, düzenlemenin bu değişen ortamda tüketiciyi güvence altına almayı amaçladığı ifade edildi. Getirilen yeni kurallar; hedefli reklamlardan yapay zeka üretimi içeriklere, sosyal medya fenomenlerinin paylaşımlarından indirim duyurularına kadar oldukça geniş bir yelpazeyi ilgilendiriyor.
Hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu oldu
Kullanıcıların çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin incelenerek belirli kişi veya gruplara özel içerik gösterildiği hedefli reklamcılık için de yeni ilkeler belirlendi. Bundan böyle reklam verenler, reklamın tüketiciye hangi ölçütlere göre ulaştığını ve bu ölçütlerin nasıl değiştirilebileceğini net ve kolayca erişilebilir biçimde açıklamak durumunda olacak. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yaparak hedefli reklam sunulması ise tamamen yasaklandı.
Influencer paylaşımlarında 'reklam' ibaresi şart
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımları da yeni kurallara tabi tutuldu. Kazanç, indirimli ürün ya da hizmet veya bir etkinliğe katılım gibi yollarla menfaat sağlandığı durumlarda, paylaşımlarda 'reklam' veya 'tanıtım' ifadesinin açıkça yer alması zorunlu hale getirildi.
İndirim reklamları için de yeni ölçütler geldi. İndirim öncesi fiyat olarak, indirimin başladığı günden geriye doğru son on gün içindeki en düşük fiyatın üzeri çizilerek gösterilebilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan hemen önceki fiyat baz alınacak. Tüketiciye sağlanan indirim ya da faydayı bir koşula bağlayan reklamlar da bu düzenlemenin kapsamında olacak.
Yasa dışı şans oyunları reklam yasağına eklendi
Falcı, medyum ve astrolog gibi kişilerin sunduğu hizmetlerin reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına ilişkin reklam yasağı genişletildi. Artık yasa dışı şans oyunları da bu yasağın kapsamı içinde yer alıyor.
Tüketici şikayetlerinde satıcı veya sağlayıcılara açıklama ya da yanıt verme için tanınan süre de kısaltıldı. Önceden 72 saat olan bu süre 48 saate düşürüldü. Belirlenen süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.
Yapay zeka içeriklerine yeni sınırlar
Reklamlarda yapay zeka teknolojisiyle oluşturulan ve gerçek insandan ayırt edilemeyen dijital karakterler kullanılması durumunda, bunun açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi zorunlu tutuldu. Bunun yanı sıra, gerçek bir kişinin yapay zekayla üretilmiş dijital kopyasının bir ürünü bizzat denediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar da yasaklandı.
Çevre iddialarında belge gerekecek
Çevre duyarlılığının kötüye kullanılmasına karşı da önlemler artırıldı. Çevresel beyan içeren reklamlarda 'çevre dostu' gibi genel ifadelerin herhangi bir açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Bu tür beyanların, ürün ya da hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasıyla ilgili olduğunun belirtilmesi zorunlu oldu. Reklamlarda geçen sertifika ve onayların; yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle kanıtlanması gerekecek.
Takviye edici gıdaların, normal beslenmede tüketilen gıdaların yerini aldığı algısını yaratan reklamları da yasaklandı; bu ürünlerin sağlık beyanı dışındaki konularda karşılaştırmalı reklamı yapılabilecek. Ayrıca akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı biçimde kullanılamayacağına ilişkin hüküm de yönetmeliğe dahil edildi.
Diğer yandan satın alma süreci doğrulanamayan mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Değerlendirmelerin ürün, hizmet, teslimat, satıcı gibi ayrı başlıklar altında gösterildiği durumlarda, bunların tamamına aynı alanda açık ve kolayca ulaşılabilecek şekilde yer verilmesi zorunlu tutuldu. Bakanlık, bu düzenlemelerle tüketici haklarının korunmasına, piyasada şeffaflığın artırılmasına ve aldatıcı uygulamalarla mücadeleye devam edileceğini duyurdu.