FT: Trump’ın Zelenski’ye sert çıkışı ve Donbas pazarlığı iddiası
Beyaz Saray’daki kritik buluşmada tansiyonun yükseldiği, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye sert sözler yönelttiği ve Rusya’nın taleplerini ilettiği ileri sürüldü. İddialar, diplomasi kulislerinde soğuk bir rüzgar estirdi. Salondaki gergin hava satır aralarına yansıdı.
Beyaz Saray’da sert tartışma iddiası
İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times’ın haberine göre, Trump’ın Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından gerçekleşen yüz yüze temas, zaman zaman bağrışmaların duyulduğu tartışmalara dönüştü. Görüşmeye dair bilgi sahibi kaynaklar, Trump’ın argo ifadeler kullandığını ve Putin’in bir gün önce sarf ettiği sözleri Zelenski’ye aktardığını belirtti. Aynı kaynaklar, Trump’ın savaşın Putin tarafından “sadece özel bir operasyon” olarak nitelendirildiğini tekrarladığını, anlaşma çıkmazsa Ukrayna’nın ağır bedel ödeyeceğini söylediğini aktardı. Bu tablo, taraflar arasındaki güven arayışını zorlaştırdı.
İddialar arasında en çarpıcı başlık, Trump’ın Zelenski’ye yönelik açık uyarısı: “Eğer Putin isterse seni yok eder.” Ayrıca Trump’ın daha önce “Putin’in ekonomisi çökecek” dediği hatırlatılırken, bu kez Rus ekonomisinin “çok iyi gittiğini” söylediği belirtildi. Koridorlarda şaşkınlık vardı. Ton sertti.
Tomahawk talebine ret, ateşkese vurgu
Trump, buluşma öncesi basın mensuplarına “Rusya Ukrayna savaşını bitirmek istiyorum” diyerek çatışmaların sona ermesini istediğini dile getirdi. Ancak Tomahawk füzeleri talebine kapıyı kapattı. “Bizim de Tomahawk füzelerine ihtiyacımız var. 4 yıl boyunca Ukrayna’ya çok şey gönderdik, şimdi durum farklı. Umarım ihtiyaçları olmaz. Umarım Tomahawk füzelerine gerek kalmadan savaşı bitirebiliriz. Bence buna oldukça yaklaştık” sözleriyle hem kendi savunma önceliğini hem de çatışmaları silah artışı olmadan durdurma isteğini vurguladı. “Tomahawk füzeleri çok önemli. Biz de Tomahawk füzelerini istiyoruz. Ülkemizi korumak için ihtiyacımız olan şeyleri başkasına vermek istemiyoruz” çıkışıyla da pozisyonunu netleştirdi.
Görüşmeden sızan bilgilere göre, Trump, Zelenski’nin Donbas konusunda esneklik göstermesi gerektiğini savundu. Bir yetkili, Trump’ın masadaki Ukrayna haritalarını öfkeyle kenara ittiğini ve “Bu kırmızı çizgiler nerede bilmiyorum, oraya hiç gitmedim” dediğini ileri sürdü. Aynı kaynak, cephe hattı haritalarını tekrar tekrar görmekten “bıkmış” olduğunu aktardı. O anlarda tansiyon iyice yükseldi.
Washington Post’un üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre ise Putin, Trump’la son telefon konuşmasında savaşın sona ermesi için Donetsk’in tam kontrolünü istedi; bunun karşılığında Rusya’nın kısmen elinde tuttuğu Zaporijya ve Herson’un bazı bölgelerinden vazgeçmeye hazır olduğunu öne sürdü. Bu iddia, müzakere zemininde sert bir pazarlığın işareti olarak okundu.
ABD’li yetkililer, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un geçen cuma Beyaz Saray’daki toplantıda, Donetsk nüfusunun çoğunun Rusça konuştuğunu anımsatarak Kiev’e bölgeyi bırakma yönünde baskı yaptığını iddia etti. Odadaki havanın ağırlaştığı söylendi. Sözlerin ağırlığı hissedildi.
The Daily Beast’e göre Trump, başkente dönüş yolunda gazetecilere, Ukrayna’nın mevcut hatlarda tutunması ve çatışmaları durdurması gerektiğini anlattı; Kiev’in bugün sahadaki durumun gelecekteki müzakerelere temel olmasını kabul etmesini önerdi. Tüm Donbas’ın Moskova’ya devrini istediği söylentilerini ise net bir dille reddetti: “Hayır, bunu hiç konuşmadık. Yapmaları gereken, oldukları yerde, yani savaş hatlarında durmak.
